تبلیغات
یاران زمین - زمین شناسی پزشكی

www.geoevents.net

زمین شناسی پزشكی

نویسنده :سحر میرمرادی
تاریخ:دوشنبه 21 مرداد 1387-05:08 ق.ظ

تاثیر ید بر سلامت محیط و موجودات زنده

مدتهاست كه ید به عنوان عنصری ضروری برای انسان و به طور كلی پستانداران شناخته شده است و این عنصر در بدن با غده تیروئید جمع آوری و تغلیظ میشود. ید جزئی از هورمون تیروكسین غده تیروئید است .فقدان ید سبب برخی از اختلالات مربوط به كمبود ید موسوم به IDD میشود كه رایج ترین آن گواتر اندمیك است و تحت این شرایط غده تیروئید به دلیل تلاش در استفاده از حداقل ید موجود و افزایش كارایی خود بزرگ میشود. كمبود ید در طول دوره تكامل جنینی و نیز نخستین سال زندگی ،موجب بیماری گرتینیسم اندمیك خواهد شد. گواتر و كرتینیسم اندمیك و اختلالات كمبود ناشی از آن مدتهاست كه به عنوان تهدید كننده جدی سلامت شناسایی شده اند و متعاقبا اقدامات زیادی روی اتیولوژی (شناسایی دلیل بیماری ها) و توزیع جغرافیایی آنها انجام شده است.

تاثیر ید بر سلامت محیط و موجودات زنده

مدتهاست كه ید به عنوان عنصری ضروری برای انسان و به طور كلی پستانداران شناخته شده است و این عنصر در بدن با غده تیروئید جمع آوری و تغلیظ میشود. ید جزئی از هورمون تیروكسین غده تیروئید است .فقدان ید سبب برخی از اختلالات مربوط به كمبود ید موسوم به IDD میشود كه رایج ترین آن گواتر اندمیك است و تحت این شرایط غده تیروئید به دلیل تلاش در استفاده از حداقل ید موجود و افزایش كارایی خود بزرگ میشود. كمبود ید در طول دوره تكامل جنینی و نیز نخستین سال زندگی ،موجب بیماری گرتینیسم اندمیك خواهد شد. گواتر و كرتینیسم اندمیك و اختلالات كمبود ناشی از آن مدتهاست كه به عنوان تهدید كننده جدی سلامت شناسایی شده اند و متعاقبا اقدامات زیادی روی اتیولوژی (شناسایی دلیل بیماری ها) و توزیع جغرافیایی آنها انجام شده است. بسیاری از محققین دخیل بودن تعدادی از عناصر دیگر را به عنوان عوامل ایجاد كننده این بیماری پیشنهاد كرده اند ،بطوریكه گروهی از تركیبات گوگرد دار ،تیپوسیانات ها و تیواوراسیل ها در مجموع به عنوان عوامل گواتر زا در برخی مناطق بومی در نظر گرفته میشود. ید نخستین عنصری بود كه ضرورت وجود آن برای انسان شناسایی شد و بیماری گواتر اندمیك نخستین بیماری بود كه با ژئوشیمی محیط زیست مرتبط شد . از لحاظ تمركز جغرافیایی IDD باید گفت بسیاری از موارد شدید گواتر و گریتینیسم اندمیك در دامنه كوه های مرتفع ،مناطق بارانی سایه دار (به دلیل وجود ابرها و نبود آفتاب ) و مراكز دور از دریا وجود دارد. ژئوشیمی ید در خاك یافته های فراوانی در مورد ید موجود در خاك وجود دارد كه همگی بیانگر بازه وسیعی از غلظت ید كمتر از 1/0 تا 150 در خاك است . محتوای ید خاك به میزان قابل توجهی بالاتر از سنگهایی است كه این خاكها از آنها مشتق شده اند. بیشتر ژئوشیمیدانها معتقدند قسمت اعظم ید خاك از اتمسفر و از محیط دریا ایجاد میشود. به طور كلی مشخص شده است كه خاكهایی كه در مجاورت با سواحل دریا قرار دارند ،غنی از ید هستند در حالیكه خاكهایی با فواصل نسبتا زیاد ،مقدار ید كمتری دارند .بنابراین ید عنصری ،هیدروفیل ،بیوفیل و اتموفیل نامیده شده است. بعلاوه به دلیل یافت شدن آن در مواد معدنی گوگرد دار به آن عنصری كالكوفیل هم اطلاق میشود. ید در روی زمین اقیانوس ها بزرگترین منبع ید روی كره زمین هستند و تقریبا تمام ید محیط خاكی از اقیانوس ها و از طریق اتمسفر وارد آن شده است . سنگ كره در كل از لحاظ محتوای ید فقیر است و اگر چه از طریق هوازدگی سنگهای بستر در تامین ید خاك مشاركت دارد اما این قضیه مهمترین بخش چرخه ژئوشیمیایی ید نیست. ید از دریا بخار میشود. ید تبخیر شده با رسوب گذاری خشك و مرطوب بر زمین ته نشست میشوند و به دنبال آن ،محیط های ساحلی غنی از ید میشوند ،درحالیكه قسمت های دور از دریاها فقیر از ید هستند .بنابراین مواد آلی و اكسید های آلومینیوم و آهن موجود در خاك ،توانایی جذب قوی ید را دارند و خاكهایی كه مملو از این تركیبات هستند .عموما ید از خاك به گیاهان منتقل میشود و این در حقیقت مهمترین راه برای انتقال ید به حیوانات و انسان محسوب میشود. مقدار كمی از ید موجود در خاك قابل شست و شو است و هیچگونه ارتباطی میان ید موجود در خاك و گیاه به اثبات نرسیده است. به علاوه معلوم شده است یدی كه از طریق ریشه گیاهان جذب میشود بیشتر از طریق یدید از تا یدات و مقدار كمی از این ید به دیگر قسمت های گیاه انتقال داده میشود. تبخیر ید از خاك ،دارای بیشترین اهمیت در چرخه ید است .اما در بسیاری از مناطق چنین تبخیری به دلیل بلند شدگی شدید ید در خاك محدود است بخصوص در مناطق محصور شده یا لایم استون كه دارای محیط های خنثی تا قلیایی هستند ،انتظار میرود تمام ید قابل تغییر موجود در خاك به یون یدات تبدیل شود ،لذا توانایی تبدیل آن به فرم عنصری گازی شكل وجود نداشته باشد .اعتقاد عموم بر این است كه میوه و سبزیجات ،مهمترین منبع ید برای انسان هستند .غذاهای دریایی معمولا غنی از ید خوراكی هستند اما در برخی مناطق ،آبهای آشامیدنی منبعی مهمتر محسوب می شوند .در كشورهای پیشرفته ،به دلیل اضافه شدن ید به غذای دامها و استفاده از داروهای محتوی ید ،محصولات لبنی ،منبع اصلی ید در رژیم غذایی محسوب میشوند. بعلاوه بسیاری از حیوانات چرا كننده وجود دارند كه نا‌آگاهانه هنگام چرا ،خاك را می خورند و مشخص شده كه از این راه هم مقدار زیادی ید جذب میكنند. یك مشكل مدرن مربوط به ید ، آزاد شدن ید رادیو اكتیو از منابع ساخته دست بشر است .این مشكل در حادثه چرنوبیل در نواحی مركزی قاره ای جایی كه دارای مشكلات كمبود ید بوده ،به وضوح دیده شده و بیماری گواتر در كودكان این منطقه فراوان است. از آن زمان تا كنون حادثه چرنوبیل سبب افزایش بروز سرطان تیروئید در كودكان شده و مشخص است كه این مسئله مرتبط با آزاد شدن ید رادیو اكتیو در آن منطقه است .

 منبع: ماهنامه زمین و معدن



نوع مطلب : سنگ کـــــــــره 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
مهدی
جمعه 10 آبان 1387 01:18 ق.ظ
علیک سلام.......
وبلاک زیبایی داری تحصیلاتت با مرام ومعرفتت جور درمیاد.آدم های زمین خوردرو خوب میشناسی.برات آرزوی موفقیت میکنم .اگر دوست داشتی سری به وبلاگ من بزن
تو رقص ماه و خورشید و ستاره
خودم رو با تو میبینم دوباره
میون خواب و بیداری نشستم
هنوزم ÷یش چشمای تو هستم
آمنه / Ameneh
شنبه 2 شهریور 1387 10:08 ق.ظ
بسیار جالب بود !!
ممنون از ارسال خوبتان .
پیروز باشید .
معین نیكخواه
دوشنبه 21 مرداد 1387 05:08 ق.ظ
سلام
با تشكر از شما و ضمن تبریك به خاطر داشتن این وبلاگ اگز تمایل به تبادل لینك با وبلاگ من دارید ، لینك ما را با نام ( مركز اطلاع رسانی تلفن همراه ایران ) در وبلاگ خود قرار داده و در قسمت نظرات وبلاگ من به اطلاع دهید تا من نیز نام وبلاگ شما را در لینكدونی خود قرار دهم.قبلا از همكاری شما متشكرم.
www.gsm-mobile.mihanblog.com
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.




Admin Logo
themebox Logo